ကိုဗစ္-19 နဲ႔ ျပန္နာလန္ထလာခ်ိန္မွာ၊ ႏုံးခ်ည့္တာ ဆုံးျဖတ္ရခက္တာအျပင္၊ ေနာက္ထပ္ သတိျပဳစရာေတြ ရွိေသးတယ္လို႔၊ က်န္းမာေရးပညာရွင္ေတြက ဆိုပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ အဓိက သတိျပဳစရာ ႏွစ္ခုကေတာ့ ႐ုတ္တရက္မူးမိုက္တာနဲ႔ အဆုပ္ထိခိုက္ႏိုင္တာပါ။ ႐ုတ္တရက္ ကိုယ္ခႏၶာပုံစံကို ေျပာင္းလိုက္ခ်ိန္ (အထူးသျဖင့္ အိပ္ေနရာက ဆတ္ကနဲ ထရပ္လိုက္ခ်ိန္မ်ိဳး) မွာ မူးမိုက္သြားၿပီး လဲက်တဲ့အထိပါ ျဖစ္ႏိုင္တာပါ။

အေၾကာင္းက ကိုယ္ခႏၶာအေနအထား ျဗဳန္းကနဲ ေျပာင္းလိုက္ခ်ိန္မွာ၊ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ ႐ုတ္တရက္ထိုးက်သြားၿပီး ႏွလုံးခုန္ႏႈန္း ျမန္လာတာေၾကာင့္ပါ။ ႏွလုံးနဲ႔ေသြးလမ္းေၾကာင္း (Cardiovascular) မွာ၊ ေသြးပမာဏနည္းသြားတာနဲ႔ဆိုင္ကာ၊ အထူးသျဖင့္ ကိုဗစ္ျဖစ္အၿပီး လူႀကီးေတြမွာ ပိုျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အခုလို မူးလာတာေၾကာင့္ အာ႐ုံစိုက္ရလည္း ခက္လာတတ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံႀကီးေတြက ေဆး႐ုံႀကီးေတြမွာ စဖြင့္လာတဲ့ ကိုဗစ္နလန္ထေဆးခန္းေတြ (Post-COVID Clinics) မွာ၊ အခုလို လူနာေတြကို ေတြ႔လာရတာပါ။

POTS လို႔ အတိုေခါက္ေခၚတဲ့ ဒီျပႆနာ (Postural Orthostatic Tachycardia Syndrome) အတြက္၊ ျဗဳန္းကနဲမလူပ္ရွားမိေစဘဲ (အထူးသျဖင့္ လဲေလ်ာင္းေနရာကေန ခ်က္ခ်င္း ထရပ္လိုက္တာ မလုပ္ဘဲ၊ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း အရင္ထိုင္ယူၿပီးမွ၊ ေနာက္တဆင့္ အသာအယာ မတ္တတ္ရပ္ယူတာမ်ိဳး) လုပ္ေပးၿပီး၊ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ကာ၊ တခါတရံမွာ ဆားဓာတ္ပါ ျဖည့္ေပးဖို႔လိုပါတယ္။ ေသြးေပါင္ခ်ိန္က်ေနတာကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ျပန္တက္လာေစဖို႔ပါ။

ဒါ့အျပင္ အသစ္ဖြင့္လာတဲ့ အခု ကိုဗစ္နလန္ထေဆးခန္းေတြမွာ၊ ေအာက္ဆီဂ်င္ ဆက္လိုေနေသးတဲ့ အဆုပ္ထိလူနာေတြကိုလည္း အဓိက ေစာင့္ေရွာက္ေပးပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ေအာက္ဆီဂ်င္ေပးတာ ရပ္ႏိုင္ဖို႔၊ ေစာင့္ၾကည့္ကုသေပးၾကတာပါ။ ဒီေနရာမွာ အရင္ထဲက အဆုပ္ေရာဂါ ရိွထားသူေတြ (ေဆးလိပ္အလြန္အကြၽံ ေသာက္ခဲ့တာေၾကာင့္နဲ႔ တီဘီေၾကာင့္ အဆုပ္ပ်က္စီးထားသူေတြ) ကလြဲၿပီး၊ အမ်ားစုက သိပ္မၾကာဘဲ ျပန္ေကာင္းသြားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

ဒီအတြက္၊ အေရာင္က်ေဆး (Steroid အမ်ိဳးအစားျဖစ္တဲ့ Dexamethasone အစား ေပ်ာ့တဲ့ေဆး) ေတြကို လိုတိုးပိုေလ်ာ့ထိန္းေပးၿပီး၊ ေအာက္ဆီဂ်င္ကို အခ်ိန္ယူကာ တျဖည္းျဖည္းျဖဳတ္ယူတာကို၊ ကြၽမ္းက်င္သူ ဆရာဝန္ေတြအကူအညီနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ပါတယ္။ အခုလိုေစာင့္ေရွာက္ရာမွာ၊ အမ်ားစု တျဖည္းျဖည္း ျပန္ေကာင္းလာတာေတြ႕ရၿပီး၊ အထူးၾကပ္မတ္ေဆာင္မွာ အသက္႐ွဳစက္ (Ventilator) နဲ႔ လေတြနဲ႔ခ်ီေနရတဲ့အထိ အဆုပ္ထိခိုက္ခဲ့သူေတြေတာင္၊ ပုံမွန္ျပန္ျဖစ္လာတာကို ေတြ႔ထားပါတယ္။

ဒီအေၾကာင္းပိုမိုသိရိွနားလည္ႏိုင္ဖို႔ ကိုဝင္းမင္း က နယူးေယာက္ၿမိဳ ႔မွာ ကိုဗစ္လူနာေတြ ကုသေပးေနၿပီး၊ ျမန္မာျပည္က လူနာေတြကိုလည္း ဖုန္းကတဆင့္ ကူညီကုသေပးေနတဲ့၊ Wyckoff Heights ေဆးရံုမွ ကူးစက္ေရာဂါအထူးကု ေဒါက္တာေဇယ်ာသက္ ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

crd#